دکتر احمد نقیب زاده استاد دانشگاه تهران و عضو شوراى مرکزى حزب کارگزاران سازندگى در مصاحبه ای مطبوعاتی به بررسى و تحلیل روابط بین ایران و امریکا پرداخته و گفت امیدى که با تلاش هاى امانوئل مکرون و شینزو آبه و دیگر میانجى ها مى رفت تا بین ایران و امریکا مذاکراتى انجام شود و تنش ها و تحریم ها کاهش یابد واین امید ها با سفر روحانى به نیویورک به اوج خودش رسیده بود که ناگهان با بالا رفتن قیمت بنزین و اعتراضات آبان ماه مردم و ترور سردار سلیمانى و حمله ى موشکى به عین الأسد و سقوط هواپیماى مسافرى اوکراینى شرایط به کلى دگرگون شد و تمام امیدها نا امید شد .
نقیب زاده در خصوص بسته شدن یا نشدن پرونده ى کاهش تنش میان ایران و آمریکا گفت : نمى توان گفت دیگر امیدى به کاهش تنش میان تهران و واشنگتن نیست ،اکثر أوقات در روابط بین المللى وقتى بحران ها بین دو کشور به اوج مى رسد و راهى جز جنگ نمى ماند بحران پایان مى یابد چون جنگ خواسته ى هیچ کس نیست ، مانند کشور کوبا ، که تا آستانه ى جنگ اتمى پیش رفتند و به یکباره باب گفتگو میان آنها گشوده شد و با کاهش تنش از بحران فاصله گرفتند ، وی گفت در مورد ایران و امریکا هم همین مساله صادق است زیرا وقتى چشم ها به خطرات باز مى شود تدابیرى براى کاهش تنش اندیشیده خواهد شد . نقیب زاده در خصوص دشمنى بلند مدت بین ایران وامریکا و افکار عمومى که تا قبل از ترور سردار ،امریکا را بدعهد مى شناخت و بعد از آن به عنوان دولتى قاتل و اینکه آیا همین مساله مانعى بر سر راه تنش هست یا نه گفت : البته این رفتار غیر قانونى ترور سردار افکار عمومى را جریحه دار کرده و تبعاتى خواهد داشت اما دیپلماسى همچنان در جریان است ، جاى تعجب ندارد که امریکا با سردار که مانعى بر سر راه منافع امریکا و سربازان این کشور بود دشمنى کند ولى در نهایت مى توان انتظار داشت که با گذشت زمان کاهش تنش اتفاق افتد ، بحران دو کشور هرچند عمیق اما دائمى نیست ، براى منافع ملى و کلان تغییر در سیاست ها وجود دارد ، به عقیده من نباید براى همیشه راه هاى کاهش تنش را مسدود فرض کرد .
نقیب زاده در همین زمینه ادامه داد : کاهش تنش باید خواست دو طرف باشد ، دولت ترامپ در حال حاضر راضى به کاهش تنش تا زمان پذیرفته شدن شروط وزیر خارجه امریکا از طرف ایران نیست و طبیعتاً آن خواسته ها هم مورد قبول ایران نیست و نمى تواند هرچه امریکایى ها مى گویند بپذیرد و بر سر میز مذاکره بنشیند ، این وضعیت تا زمان پیدا شدن راهکار دیپلماتیک براى کاهش تنش ادامه خواهد داشت و تا آن زمان ، راه حل مى تواند از سوى میانجى ها ارائه شود . نقیب زاده در خصوص اینکه شاید طرح هاى ناکام مانده ى فرانسه و ژاپن و کشورهاى اروپایى مکانیسم حل اختلاف برجام را فعال کرده اند و اینکه آیا امیدى به این تلاش ها براى حفظ برجام وجود دارد یا نه گفت : سیاست ایران در پرونده ى هسته اى مبنى بر کاهش گام به گام تعهدات برجامى که در نهایت منجر به برداشتن گام پنجم و کنار گذاشتن همه تعهدات در حوزه ى فنى برجام شد باعث شد تا کشورهاى اروپایى دچار هراس و نگرانى شوند و این در مواضع اروپایى ها محسوس است ، از یک سو بوریس جانسون از لزوم جایگزینى توافق ترامپ با برجام سخن مى گوید و خواهان مذاکره ى جدید بر مبناى خواسته هاى ترامپ با ایران است از سوى دیگر کشورهاى اروپایى مشترکاً مکانیسم حل اختلاف برجام را فعال کرده اند ، در موضوعى که از سوى نخست وزیر انگلستان مطرح شد به نظر نمى رسد که توافق بر مبناى خواسته هاى ترامپ نمى تواند دست کم در پرونده ى هسته اى به تنش ایران و امریکا خاتمه دهد ، چون ترامپ اساسًا حق غنى سازى ایران را به رسمیت نمى شناسد و خواهان لغو تمام فعالیت هاى هسته اى ایران است ، در مقابل براى مقامات ایرانى به رسمیت شناخته نشدن حق غنى سازى قابل پذیرش نیست و ایران مى خواهد فعالیت هاى هسته اى صلح آمیز خود را ادامه دهد ، وی افزود هنوز مى توان با تلاش اروپایى ها به یک حد وسط رسید تا ایران به غنى سازى ادامه دهد و شرایط دیگر در نظر گرفته شود ، گاهى وضعیت اقتصادى خود را در تصمیم گیریها نشان مى دهد .نقیب زاده در رابطه با گزارش واشنگتن پست مبنى بر اعمال تعرفه ۲۵ درصدى بر اتومبیل هاى اروپایى و در نتیجه فعال شدن مکانیسم حل اختلاف از سوى سه کشور آلمان و انگلیس و فرانسه و تاثیر آن بر مساله گفت : نگاهى به تاریخچه ى روابط اروپا و امریکا نشان مى دهد که این اولین بار نیست که امریکا با استفاده از ابزار هاى قدرت خود اروپا را مجبور به تبعیت از تصمیماتش مى کند از پایان جنگ جهانى دوم همیشه امریکا اروپا را مجبور به اقداماتى علیرغم میل باطنى شان کرده و هر زمان که امریکا مى خواهد اروپا را مجبور به چیزى کند به اعمال تعرفه هاى سنگین روى صنایع اروپا دست مى زند . نقیب زاده در خصوص غیر ممکن بودن ایستادگى اروپا در برابر فشار امریکا گفت : اروپا شاید دوست داشته باشد که ایستادگى کند اما در برابر امریکا بسیار آسیب پذیر است ، هر چند جنگ سرد تمام شده و تهدید شوروى در کار نیست ولى بحران هایى مثل کوزوو که زاییده ى سیاست امریکاست اروپا را مى ترساند بنابر این فکر نمى کنم که اروپا تمایلى به تقابل با امریکا داشته باشد . نقیب زاده در خصوص نقش چین و روسیه در گذر از بحران کنونى و پیوستن ایران به پیمان شانگهاى گفت : منافع چین و روسیه با منافع امریکا کاملاً متفاوت است ، ایران و روسیه منافع مشترکى دارند و با هم همکارى مى کنند به خصوص در خاورمیانه در مورد چین هم همینطور است ایران باید از انزوا در عرصه ى بین المللى فاصله بگیرد و همکارى با دو کشور را مغتنم بشمارد ، پیمان شانگهاى تنها پیمانى است که قابلیت مقابله با پیمان آتلانتیک یا همان ناتو را دارد که اگر ایران عضویت خود را در این پیمان شانگهاى دائمى کند از آسیب پذیرى اش کم مى کند و بر میزان بازدارندگى خود در برابر تهدید ها مى افزاید و نقطه ى قوتى درروابط ایران با کشورهاى شرقى خواهد بود اما تا امروز با عضویت در این پیمان مخالفت شده و بعید به نظر مى رسد که تغییرى در سیاست مخالفان تغییرى صورت پذیرد . نقیب زاده در خصوص ریاست دوره اى روسیه و تاثیرش بر عضویت دائمى ایران در پیمان شانگهاى گفت : در گذشته نیز روس ها مخالف پیوستن ایران به پیمان شانگهاى نبودند ، مخالفان اصلى چین و مغولستان بودند باید دید در ماه هاى آینده نظرشان تغییر خواهد کرد یا خیر ، به نظر من ایران باید به عضویت این پیمان در آید اینکه تهران صرفا عضوناظر پیمان شانگهاى باشد دردى از ما دوا نخواهد شد . نقیب زاده در ارتباط با همکارى میان تهران و پکن و مسکو در برجام و آرایش جدید برجامى مبنى بر ۳ در مقابل ۳ و تاثیرى که این همکارى بر اروپایى ها دارد گفت : چین و روسیه حق وتو دارند و تاحدى کمک ایران هستند ، آنها قبلاً در تصویب قطعنامه ها بر علیه ایران مشارکت کردند اما اگر واقعاً در کنار ایران بایستند اتفاقات مثبتى خواهد افتاد و چیزى که باعث مى شود این دو در کنار ایران بمانند احساس خطر دو کشور از سیاست هاى یکجانبه گرایانه ى امریکاست . نقیب زاده در خصوص واکنش ایران به بازگشت قطعنامه ها و تحریم ها ى بین المللى از خروج از ان پى تى گرفته تا مسائل دیگر گفت : خروج از ان پى تى باعث مى شود تا اروپایى ها هم مقابل ایران بایستند و مشکلاتى پدید آید و اگر این اقدام به صورت ناگهانى مطرح شود واکنش جامعه ى جهانى را در پى خواهد داشت ، به نظر من هر تغییر و اقدامى باید گام به گام و با سرعت کم باشد تا اروپا و امریکا فرصتى براى ارزیابى و منصرف کردن ایران داشته باشند . نقیب زاده در خصوص چشم انداز روابط ایران و غرب گفت : در حال حاضر تمایل به شرق وجود دارد و مرور زمان نیز نمى تواند به آسانى این مشکل را حل کند من معتقدم حتى اگر مذاکره هم انجام شود بحران در روابط ایران و امریکا پابرجاست و این روابط پرتنش به روابط دوستانه و حسنه ختم نخواهد شد
