به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اعلام کرده است که ایران در حال حاضر بهصورت فعال در حال غنیسازی اورانیوم نیست، اما نشانههایی از «تحرکات تازه» در اطراف سایتهای هستهای این کشور مشاهده شده است.
گروسی در گفتوگویی اختصاصی با آسوشیتدپرس در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک گفت، با وجود محدودیت دسترسی بازرسان به تأسیسات هستهای ایران، تصاویر ماهوارهای هیچ نشانهای از تسریع در روند غنیسازی اورانیوم نشان نمیدهد. او تأکید کرد که جمهوری اسلامی پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل در ماه ژوئن، سطح فعالیت خود را فراتر از آنچه پیش از جنگ وجود داشت افزایش نداده است.
به گفته گروسی، مواد هستهای غنیشده تا سطح ۶۰ درصد همچنان در داخل ایران باقی مانده است، اما این مسئله نیازمند راستیآزمایی فوری است. او گفت: «ما باید دوباره به آنجا بازگردیم و تأیید کنیم که مواد هنوز در محل نگهداری میشوند و به استفاده دیگری منحرف نشدهاند. این موضوع از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.»
به گزارش آسوشیتدپرس، گروسی در عین حال تأیید کرد که بازرسان بینالمللی تحرکاتی را در اطراف انبارهای مواد هستهای ایران مشاهده کردهاند. او توضیح داد که بهدلیل محدودیتهای اعمالشده از سوی تهران، آژانس ناچار است برای ارزیابی این تحرکات عمدتاً به تصاویر ماهوارهای تکیه کند، که به گفته او «فقط بخشی از واقعیت را نشان میدهد».
گروسی هشدار داد ذخایر فعلی اورانیوم غنیشده در ایران، در صورت تصمیم جمهوری اسلامی برای تسلیحاتی کردن برنامه هستهایاش، ظرفیت تولید تا ۱۰ بمب اتمی را دارد، اما تأکید کرد این به معنای آن نیست که ایران چنین سلاحی در اختیار دارد.
جمهوری اسلامی همواره ادعا کرده است که برنامه هستهایاش صرفاً برای اهداف صلحآمیز است، اما به گفته آژانس بینالمللی انرژی اتمی و کشورهای غربی، ایران تا سال ۲۰۰۳ برنامه سازمانیافتهای برای تولید سلاح هستهای داشته است. نمایندگی ایران در سازمان ملل تاکنون به درخواست آسوشیتدپرس برای اظهار نظر در اینباره پاسخی نداده است.
به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، ماه گذشته ایران و آژانس در قاهره توافقنامهای را برای ازسرگیری همکاریها و بازرسیهای هستهای امضا کردند، اما این توافق هنوز اجرایی نشده است. این توافق پس از آن صورت گرفت که ایران پس از جنگ با اسرائیل و حملات هوایی ایالات متحده به چند سایت هستهای خود، تمامی همکاریهایش با آژانس را به حالت تعلیق درآورد.
پس از حملات آمریکا، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، اعلام کرد که این حملات «ضربهای قاطع» به برنامه هستهای ایران وارد کرده و «تأسیسات این کشور عملاً نابود شدهاند». با این حال، گزارش مقدماتی سازمان اطلاعات آمریکا نشان داد که هرچند حملات خسارات سنگینی به تأسیسات فردو، نطنز و اصفهان وارد کرده، اما این مراکز بهطور کامل نابود نشدهاند.
جان رتکلیف، رئیس سازمان سیا، در گزارش خود به کنگره گفت که ارتش آمریکا تنها مرکز «تبدیل فلزات» ایران را از بین برده است، مرکزی که نابودی آن ضربهای جدی به توان تولید سوخت هستهای ایران محسوب میشود. او افزود که بخش عمده مواد غنیشده ایران احتمالاً همچنان زیر آوار تأسیسات فردو و اصفهان مدفون مانده است.
حمله غافلگیرانه اسرائیل به تهران پس از آن انجام شد که شورای حکام آژانس، برای نخستین بار در بیست سال گذشته، به دلیل عدم همکاری ایران با این نهاد، رأی به توبیخ رسمی جمهوری اسلامی داد. ایران در واکنش، آژانس و رافائل گروسی را به همکاری با اسرائیل و آمریکا متهم کرد، بیآنکه مدرکی ارائه دهد. پس از آن، رسانههای حکومتی و برخی مقامهای بلندپایه ایران خواستار بازداشت گروسی در صورت ورود مجدد او به ایران شدند. تهدیدهایی که باعث شد این دیپلمات آرژانتینی تحت حفاظت ویژه پلیس اتریش قرار گیرد.
به گزارش آسوشیتدپرس، گروسی گفته است جنگ میان ایران و اسرائیل، سالها تلاش آژانس برای همکاری با تهران را به عقب رانده و در زمانی رخ داده که آژانس در آستانه دریافت مجوز برای دسترسی به سومین سایت غنیسازی ایران بود. او تأیید کرد که در حال حاضر هیچ فعالیت فعالی در تأسیسات اصفهان مشاهده نشده است.
از زمان توافق قاهره، مجموعهای از تحریمهای سازمان ملل علیه ایران مجدداً اعمال شده است. کشورهای اروپایی عضو برجام، از جمله فرانسه، آلمان و بریتانیا، جمهوری اسلامی را به «عدم پایبندی به تعهدات و شکست مذاکرات صلح با آمریکا» متهم کردهاند.
به نوشته آسوشیتدپرس، بازگشت تحریمها باعث پیچیدهتر شدن رابطه میان آژانس و ایران شده، اما گروسی میگوید بازرسان آژانس در حال حاضر در ایران حضور دارند و او همچنان در تماس مستقیم با عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، است.
او در پایان گفت: «آیا ایران در سطحی که باید با ما همکاری میکند؟ خیر. اما در عین حال درست نیست بگوییم مانع ورود ما شدهاند. واقعیت این است که نه همهچیز درست پیش میرود و نه همهچیز متوقف شده است. ما در یک وضعیت میانی و بسیار حساس قرار داریم.»
