به دنبال تصویب قطعنامه شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی که از جمهوری اسلامی میخواهد با بازرسان همکاری کند و ابهامات را رفع کند، رویترز گزارش داد، بریتانیا، فرانسه و آلمان در نامهای به شورای امنیت، موارد نقض برجام را که ایران انجام داده، شرح دادهاند. اقدامی که به گفته دیپلماتها میتواند با هدف فشار بر جمهوری اسلامی بهمنظور حل دیپلماتیک مساله انجام شده باشد.
در این نامه آمده است که تشدید فعالیتهای هستهای ایران برجام را از معنا تهی کرده و ارزش منع اشاعهای آن را کاهش داده است. اشاره سه کشور اروپایی به افزایش ذخایر اورانیوم غنی شده با خلوص بالا در جمهوری اسلامی است که فاصله تهران تا تولید بمب هستهای را کاهش میدهد.
تروئیکای اروپا که همچنان عضو برجام به شمار میرود، در این نامه که تاریخ آن به سوم ژوئن و پیش از تصویب قطعنامه شورای حکام برمیگردد، هیچ تهدیدی مطرح نکرده و از احتمال فعال شدن مکانیسم ماشه سخن نگفته اما به بند دیگری از غروب برجام که ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ از راه میرسد اشاره کرده است. در این بند قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت که برجام ضمیمه آن است، لغو میشود.
در شرایطی که باتوجه به خروج آمریکا از برجام و گامهای متعدد جمهوری اسلامی در نقض برجام، دیگر جز نام برجام، چیزی از برنامه جامع اقدام مشترک باقینمانده است، بسیاری از مقامات جمهوری اسلامی به روشنی به اهمیت بندهای غروب برجام اشاره کرده و آن را توجیهی برای باقی ماندن در برجام میدانند.
بخشی از این بندها، مانند لغو برخی تحریمهای موشکی و تسلیحاتی تا کنون عملی شدن و بخشهای دیگر نیز در بازههای زمانی مشخص از راه میرسد و سرانجام در صورتی که ایران هنوز از برجام خارج نشده باشد، جهان باید مانند یک کشور عادی با برنامههای هستهای جمهوری اسلامی مواجه شود.
جمهوری اسلامی اما در نامهای جداگانه، موضع اروپا را رد کرده و خروج یکجانبه آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ و بازگرداندن تحریمها را عامل اصلی اقدامات خود میداند.
رویترز نوشت که تلاش بریتانیا، فرانسه و آلمان برای افزایش فشار بر تهران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز مشهود بوده است. آنها با وجود تردیدهای آمریکا، قطعنامهای انتقادی را علیه جمهوری اسلامی در آژانس به تصویب رساندند.
داریل کیمبال، مدیر اجرایی انجمن کنترل تسلیحات، معتقد است این نامه ممکن است زمینهساز بازگشت تحریمها باشد، هرچند تأکید میکند که راهحل دیپلماتیک همچنان امکانپذیر است.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، قرار است گزارش جدید خود را درباره اجرای قطعنامه ۲۲۳۱ روز ۲۴ ژوئن به شورای امنیت ارائه کند.
شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی روز چهارشنبه قطعنامهای را علیه جمهوری اسلامی ایران تصویب کرد.
این شورا، که سی و پنج کشور عضو آن هستند، در قطعنامه خود از ایران خواسته است گامهای همکاری با آژانس را، که بازوی نظارتی سازمان مل در امور هستهای است، با سرعت بیشتری بردارد و تصمیم اخیرش را برای منع ورود بازرسان باتجربه لغو کند.
۲۰ کشور به این قطعنامه رای موافق دادند، ۱۲ کشور دیگر رای ممتنع دادند، و تنها روسیه و چین با آن مخالفت کردند.
