رویترز در گزارشی اختصاصی نوشت، در پیشنویس قطعنامه انتقادی اروپا که برای رایگیری به شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی ارایه شد، بار دیگر از جمهوری اسلامی خواسته شده درباره رد اورانیوم در سایتهای از پیش اعلام نشده توضیح دهد. جلوگیری از بازرسیها نیز موضوع دیگری است که بریتانیا، فرانسه و آلمان در این پیشنویس مورد توجه قرار دادهاند. آژانس مدتها است که از ایران میخواهد توضیح دهد اورانیوم چگونه به محلی در تورقوزآباد که «قالیشویی برادران رضایی» معرفی شده بود راه یافته است. آژانس همچنین دسترسی محدود بازرسان، تمدید نشدن مجوز بازرسان و دسترسی نداشتن به فیلم دوربینهای سایتهای هستهای را نیز مورد انتقاد قرار داده و خواستار همکاری ایران است.
رویترز که نسخهای از این پیشنویس را مشاهده کرده، میگوید این قطعنامه به دنبال قطعنامهای که ۱۸ ماه قبل به تصویب رسید و خواستار همکاری تهران در زمینه کشف آثار اورانیوم بود، این درخواست را تکرار میکند. این قطعنامه خواستار همکاری بدون تاخیر جمهوری اسلامی است و از تهران میخواهد در صورت نیاز بازرسان به نمونهبرداری به آنها اجازه دهد.
در این پیشنویس به جلوگیری از فعالیت تیم بازرسان آژانس نیز اشاره شده است.
در همین رابطه رافائل گروسی، مدیرکل آژانس در روز نخست این نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی که از روز دوشنبه در وین تشکیل جلسه داده و تا پایان هفته ادامه دارد، از همکاری نکردن ایران انتقاد کرد و گفت نمیتواند ماهیت صلحآمیز برنامههای هستهای جمهوری اسلامی را تایید کند.
رافائل گروسی، گفت ذخایر اورانیوم غنی شده در ایرانِ از جمله ذخایر اورانیومی که تا ۶۰ درصد غنی شده همچنان در حال افزایش است.
او این مطلب را در سخنانی خطاب به اعضای «شورای حکام» آژانس گفت و اعلام کرد این مسئله را در آخرین گزارش راستیآزمایی و نظارت بر برنامه هستهای حکومت ایران آورده و آن را در اختیار اعضای شورای حکام گذاشته است.
شورای حکام یکی از دو نهادی است که در آژانس بین المللی قدرت سیاستگذاری دارد.
رافائل گروسی در مورد نظارت بر برنامه هستهای در ایران که جمهوری اسلامی آن را محدود کرده است نیز گفت رشته اطلاعات آژانس در مورد تولید سانتریفیوژها و تعداد انبارشده آنها، روتورها و دمندههای سانتریفیوژها، آب سنگین و کنسانتره سنگ اورانیوم، ازهم گسیخته است.
او گفت بیش از سه سال از توقف موقت اجرای پروتکل الحاقی از سوی جمهوری اسلامی ایران می گذرد و بنابراین بیش از سه سال است که آژانس قادر نبوده است دسترسی تکمیلی نظارتی بر برنامه هستهای حکومت ایران داشته باشد.
گروسی در بخش دیگری از مشکلات آژانس با جمهوری اسلامی ایران گفت هیچ پیشرفتی در حل و فصل مسائل پادمان باقی مانده وجود نداشته است.
او گفت دولت ایران «توضیحات فنی معتبری» در مورد ذرات اورانیوم کشف شده در ورامین و تورقوزآباد به آژانس نداده است یا آژانس را از مکان و یا مکانهای فعلی مواد هستهای و یا تجهیزات آلوده مطلع نکرده است.
آن ذرات اورانیوم دارای منشأ انسانی بوده است، به این معنی که بطور طبیعی در آنجا نبوده است.
گروسی گفت ایران هنوز ماده اصلاحشده ۳.۱ را اجرا نمیکند، چرا که میگوید اجرای آن را به حالت تعلیق درآورده است.
این ماده، دولت ایران را ملزم می کند که «به محض» تصمیم گرفتن برای شروع ساخت هر گونه تاسیسات هستهای، اطلاعات مربوط به طراحی آن را در اختیار آژانس قرار دهد.
او گفت این مسائل حل نشده باید حل و فصل شود تا آژانس در موقعیتی باشد که تضمین دهد برنامه هستهای حکومت ایران فقط صلح آمیز است.
او همچنین درباره اظهارات عمومی مقامات جمهوری اسلامی در مورد توانایی حکومت در ساخت تسلیحات هستهای و احتمال تغییر دکترین هستهای گفت این اقدامات «تنها نگرانیهای من را در مورد صحت و کامل بودن بیانیههای پادمانی ایران افزایش میدهد.»
مقامات جمهوری اسلامی در ماههای اخیر تهدید کردهاند که ممکن است حکومت دست به تولید سلاح هسته ای بزند.
گروسی گفت به شدت متاسف است که دولت ایران هنوز از تصمیم خود برای جلوگیری از ورود چند نفر ازباتجربهترین بازرسان آژانس به مراکز هستهای ایران برنگشته است.
او ادامه داد همچنان از موافقت ایران با این موضوع که بیانیه مشترک اسفند ۱۴۰۱ همچنان چارچوبی برای همکاری با آژانس و حل ومسائل باقیمانده فراهم میکند استقبال میکند و «از ایران می خواهم که بیانیه مشترک را از طریق تعامل جدی با پیشنهادات مشخص آژانس اجرا کند.»
او گفت بار دیگر از دولت جدید جمهوری اسلامی ایران درخواست میکند به گفتوگوهای سطح بالا و تبادلات فنی که در نتیجه دیدار ماه مه با حسین امیرعبداللهیان (وزیر امور خارجه که همراه رئیسی کشته شد) و علی باقری کنی، سرپرست فعلی وزیر امور خارجه آغاز شد، ادامه دهد.
تهران اگرچه بارها تأکید کرده است که هیچ قصدی برای دستیابی به سلاح هستهای ندارد اما کشورهای قدرتمند غربی اعلام کردهاند گسترش سریع برنامه هستهای جمهوری اسلامی، توجیه غیرنظامی معتبری ندارد.
دیپلماتها به خبرگزاری فرانسه گفتند که ارائه درخواست سه کشور قدرتمند اروپایی برای تصویب قطعنامهای علیه جمهوری اسلامی در نشست وین به دلیل «فوریت برای واکنش به وخامت اوضاع» انجام شده است.
سه کشور اروپایی در پیشنویس قطعنامه پیشنهادی تاکید کردهاند در صورتی که تهران همکاری نکند، گروسی باید گزارش جامعی تهیه کند و فشار را بر تهران افزایش دهد.
