به نظر میرسد حلقه محاصره خارجی و داخلی برای نتانیاهو که رکورد دار طولانی ترین دوره نخست وزیری در اسراییل است دارد به انتها نزدیک میشود. هر روز علیه او تظاهرات برگزار میشود و اروپا و امریکا صریحا علیه او سخن میگویند . هرچند هیچ کس دقیقا نمیداند چقدر طول میکشد تا او از قدرت برکنار شود. این در حالیست که حملات اسراییل علیه غزه همچنان ادامه دارد و قرار است امروز مذاکرات اتش بس مجددا از سرگرفته شود.
در این میان توماس فریدمن روزنامهنگار و کارشناس سرشناس نیویورک تایمز که خودش یهودی است در مصاحبه با روزنامه اسرائیلی هاآرتص در تندترین نقد از نتانیاهو گفت فکر میکنم این بدترین دولتی است که اسرائیل تا به حال دیده است. من معتقدم که نتانیاهو به عنوان بدترین رهبر تاریخ یهود در تاریخ ثبت خواهد شد و نه فقط در تاریخ اسرائیل.
وی با اشاره به ناکامی دولت نتانیاهو در مدیریت جنگ غزه گفت من به این دولت اسرائیل اجازه نمیدهم در جشن بلوغ نوهام گارسون باشند. آنها واقعاً بیکفایت هستند.
فریدمن از خودداری دولت اسرائیل از انجام هر نوع برنامهریزی برای صبح بعد از جنگ انتقاد کرد.وی گفت اگر اسرائیل با تشکیلات خودگردان فلسطین برای تشکیل دو کشور برای دو ملت وارد مشارکت شود، میتواند ۳ مشکل کنونی خود را حل کند: تغییر روایت، تغییر گزینههای غزه و تقویت اتحاد منطقهای با متحدان عرب خود.
اما در مورد بقای نتانیاهو در قدرت و نظرات کاخ سفید ، واشنگتن عملا و به وضوح لبریز شدن صبر خود با نتانیاهو را نشان داده است و به دنبال ایجاد روابط با رهبری جایگزین در اسرائیل است.
سفر غیر معمول بنی گانتز، که قبلا جزو رقبای وی بود و اکنون عضو کابینه جنگی اسراییل است به ایالات متحده علیرغم مخالفت صریح نتانیاهو بیسابقه بود و نشاندهنده خشم آشکار دولت بایدن از نخستوزیر اسرائیل بود. گانتز پس از گفتگو با کامالا هریس، معاون رئیس جمهور، آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه و لوید آستین، وزیر دفاع، همچنین با دیوید کامرون، وزیر خارجه بریتانیا در لندن دیدار کرد.
در این میان ، فراخوان چاک شومر، رهبر اکثریت سنا، بالاترین مقام منتخب یهودی در ایالات متحده چند روز قبل خواستار برگزاری انتخابات در اسرائیل برای جایگزینی نتانیاهو ونیزر کنارهگیری محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین شد.
امریکا میداند نتانیاهو به دلایل سیاسی و حقوقی، تمام انگیزهها را دارد تا جنگ غزه را تا جایی که ممکن است طولانی کند. ولی گانتز این طور نیست. هر چند او هم به راه حل دو کشوری اعتقاد ندارد اما با کابینه فعلی که شامل دو وزیر افراطی قدرتمند است که در شهرکهای غیرقانونی زندگی میکنند و نظرات تندروانه در مورد هر اتش بسی دارند متفاوت است این دو وزیر امروز تهدید کردند که هر مذاکره اتش بسی به خروج انها از کابینه منجر خواهد شد.
در این میان در نظرسنجیهای اخیر که توسط کانال ۱۳ اسرائیل و موسسه دموکراسی اسرائیل انجام شد، حدود ۷۵ درصد تمایل خود را برای رفتن نتانیاهو ابراز کردند.حتی در درون حزب او، لیکود، مانورهایی برای جانشینی او انجام میشود و چالشهایی نیز از جانب راست افراطی ارتدوکس در ائتلاف او پدیدار میشود. در این شرایط، از هم پاشیده شدن ائتلاف و قدرت گرفتن یک کابینه جدید میتواند تنها مسئله زمان باشد.
امریکا میداند که تا نتانیاهو در قدرت است، هیچ پیشرفتی حاصل نمیشود. تنها سوال نگرانکننده این است که او قبل از خروج چقدر خسارت وارد میکند، بهویژه با توجه به اینکه یک دوره سه ماهه بین سقوط کابینه و قبل از انتخاب و تشکیل کابینه جدید وجود دارد، بازهای که او میتواند در آن خسارت قابل توجهی وارد کند.
اما خروج نتانیاهو یک لحظه کلیدی برای اسرائیل، منطقه و جهان خواهد بود. اسرائیل فرصتی واقعی برای تعیین اولویتها و برنامههای جدید خواهد داشت. همچنین این یک فرصت منحصر به فرد برای ایجاد شتاب در یک روند توافق جدید خواهد بود.
کابینه ائتلافی جدید اسرائیل متشکل از احزاب اپوزیسیون حال حاضر خواهد بود و احتمالاً توسط یک ژنرال سابق، مانند گانتز رهبری میشود.
هر چقدر هم که آتش بس دور به نظر برسد، ایالات متحده و جهان عرب باید اکنون برای سقوط نتانیاهو آماده شوند. خروج او فرصتی حیاتی برای تزریق شتاب به آتش بس پایدار و یک روند صلح معتبر خواهد بود و جهان باید آماده استفاده از این لحظه باشد تا از جنگ دیگری جلوگیری کند و صلح و ثبات را در منطقه تضمین کند.
این در حالیست که دونالد ترامپ، رئیسجمهور پیشین آمریکا در مصاحبه دیروز با فاکس نیوز برای اولین بار از زمان حمله حماس به اسرائیل در هفتم اکتبر، خواستار پایان دادن به جنگ غزه شد. او در پاسخ به سوالی درباره پیامی که میخواهد برای نتانیاهو در رابطه با جنگ غزه ارسال کند، گفت: او باید به این موضوع پایان دهد، سریع این کار را انجام دهد و به دنیای صلح بازگردد. ما به صلح در جهان نیاز داریم. به صلح در خاورمیانه نیاز داریم. در این میان جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید، نیز در یک در نشست خبری، با اشاره به گفتوگوی تلفنی بایدن و نتانیاهو گفت که رییسجمهوری آمریکا به نخستوزیر اسراییل هشدار داد که حمله به رفح میتواند هرجومرج در غزه را تشدید کند.
به گفته سالیوان دو طرف درباره دیدار هیاتهایی از نمایندگان آمریکا و اسرائیل برای گفتوگو در این زمینه توافق کردهاند. این دیدار در واشینگتن انجام میشود. نتانیاهو به رغم هشدارهای بینالمللی ادعا میکند که عملیات نظامی در رفح به عنوان آخرین مرحله جنگ با حماس برای از بین بردن ظرفیت و زیرساختهای این گروه ضروری است. اما بسیاری از رهبران جهان و نهادهای حقوق بشری درباره پیامدهای انسانی عملیات نظامی در رفح در جنوب غزه که از تراکم جمعیتی بالایی برخوردار است، هشدار دادهاند.
تلاش آمریکا و جریان های مختلف اسراییل برای پایان دادن به کار نتانیاهو
مطالب مرتبط
