بحران بیکاری، ⁠از هر ۱۰ ایرانی ۴ نفر بیکار هستند

مرکز آمار ایران در تازه ترین گزارش خود با اشاره به سقوط نرخ بیکاری در ایران، از غیر فعال شدن بیش از سه و نیم میلیون نفر نسبت به سال قبل خبر داده است.
بر اساس گزارش این مرکز نرخ بیکاری به ۶/۷ درصد سقوط کرده است. یعنی تعداد بیکاران از دو میلیون و ۴۰۱ هزار نفر در سال گذشته به حدود سه میلیون و ۵۳۰ هزار نفر در پاییز سال جاری افزایش یافته است.
این در حالی است که مقامات ایران همواره با ارائه گزارش های غلط سعی در القای این مطلب دارند که معضل بیکاری را حل کرده اند و مدعی کاهش چشمگیر نرخ بیکاری در کشور شده اند.
تا پیش از روی کار آمدن ابراهیم رییسی به عنوان رییس جمهور، در تعاریف، هر فردی که در طول هفته دو روز کار می کرد جزو نیروی شاغل محسوب می شد اما پس از روی کار آمدن وی این تعریف به داشتن یک ساعت کار در هفته تغییر داده شد و از اینرو به رغم واقعیت های جاری و افزایش کمی تعداد بیکاران در جامعه آمارهای رسمی بیانگر کاهش نرخ بیکاری در کشور بود چرا که بسیاری از افراد در ذیل چنین تعریفی شاغل محسوب شده و از آمار بیکاران خارج می شدند .
تغییر آمار تنها مختص رییس دولت ایران نیست و بسیاری از مقامات نیز با تحریف اطلاعات سعی در کتمان واقعیت دارند. روز چهارشنبه ۲۳ اسفندماه انسیه خزعلی معاون رییسی در امور زنان که به تازگی از سفر نشست کمیسیون زن در نیویورک بازگشته است با اشاره به کاهش نرخ بیکاری و افزایش مشارکت زنان در ایران خواستار حمایت از زنان فلسطین و غزه شد.
وی در گفتگویی با خبرگزاری ایسنا گفت: سیاستهای خوبی در دولت سیزدهم شکل گرفته است که از جمله آن می توان به اختصاص بودجه به زنان و خانواده و کاهش ۲ درصدی نرخ بیکاری و افزایش مشارکت ۱ درصدی نام برد.
این مقام دولتی توضیح نداد که با وجود کاهش نرخ بیکاری چرا گزارش مرکز آمار از بیکار شدن سه و نیم میلیون نفر در سال های گذشته و در دولت سیزدهم حکایت دارد با این وجود یکی از مهمترین مطالبات ایران در سطح بین الملل را رفع فقر و توجه جامعه جهانی به زنان غزه و فلسطین نامید.
بر اساس تعاریف، نسبت افراد بیکار که در جستجوی کار هستند به افراد فعال جامعه نرخ بیکاری نامیده می شود. نرخ بیکاری تنها زمانی می‌تواند کاهش یابد که یا افرادِ در جستجوی کار، شغل پیدا کنند و یا شمار افراد فعال جامعه کاهش یابد.بر طبق گزارش مرکز آمار ایران، اتفاق دوم در ایران روی داده است. یعنی بسیاری از نیروهای آماده به کار از یافتن شغل مایوس شده اند و بدین ترتیب افراد فعال کاهش پیدا کرده اند.
آرشیو مرکز آمار ایران نشان می‌دهد، پاییز ۱۳۹۸ حدود ۴۴.۳ درصد از افراد ۱۵ سال به بالا در کشور فعال بوده‌اند، اما گزارش جدید این نهاد حکومتی نشان می‌دهد، شمار افراد فعال جامعه تنها ۴۱.۵ درصد بوده است.
طی چهار سال گذشته ۲.۹ میلیون نفر به جمعیت بالای ۱۵ سال کشور اضافه شده است. از طرف دیگر شمار افراد فعال جامعه نیز با افتی ۵۲۰ هزار نفری به ۲۶ میلیون و ۸۱۹ هزار نفر کاهش یافته است.
به عبارتی ساده، طی سال گذشته تقریبا ۳.۵ میلیون نفر در کشور به شمار افراد غیرفعال که نه کاری دارند و نه به دنبال کار می‌گردند، اضافه شده است.
اما از روی جزییات منتشر‌شده در گزارش‌ مرکز آمار ایران، می‌توان تغییرات شمار بیکاران و شاغلان را نیز بررسی و تحلیل کرد که گویای واقعیت‌های بیشتری از بازار اسف بار کار ایران است.
استانهای لرستان، کهگیلویه و کرمان بالاترین نرخ بیکاری را در کشور دارند. ۴۳ درصد بیکاران کشور تحصیلات عالی دارند که با وجود ۴ میلیون دانشجوی تحصیلات تکمیلی این رقم در سالهای آینده افزایش چشمگیری خواهد داشت و همچنین بیش از ۹۰ درصد زنان بالای ۱۵ سال هیچ شغلی ندارند و جزو جامعه آماری بیکاران هستند.
کارشناسان اقتصادی بر این باورند که ایران برای این که بتواند بیکاری را کنترل و نرخ آن را کاهش دهد باید سالانه بیشتر از یک میلیون شغل ایجاد کند در حالی که در طول سال‌های اخیر مقامات ایران تنها وعده ایجاد شغل آن هم در ابعاد گسترده را داده اند و هیچ اقدام عملی برای رفع بیکاری از سوی مسوولان صورت نگرفته است.
به نظر می رسد پایداری معضل بیکاری در کشور ،که یکی از اصلی ترین مطالبات مردم از حاکمیت است، در سال های اخیر و به خصوص در طول دوران دولت سیزدهم و پس از آن وضعیت دشواری را برای مراجع رسمی آماری کشور بوجود آورده است.
شاید به همین علت است که دولتمردان جهت رفع آن تنها به دستکاری در تعریف بیکاری جهت آمارگیری روی آورده اند .
با وجود آنکه مفسران و تحلیلگران اقصادی همواره از افزایش رو به رشد نرخ بیکاری ابراز نگرانی می کنند اما دولت و در راس آن ابراهیم رییسی علیرغم وعده های انتخاباتی خود سعی بر وارونه جلوه دادن این آمار و ارقام دارند و گویی معضل بیکاری تنها با دستکاری در آمار و یا دور زدن قوانین حل شدنی است. دولتمردان حاکم در سخنان خود سعی بر القای این موضوع دارند که معضل بیکاری و فقر در کشور در حال ریشه کنی است و به زودی بطور کلی ریشه کن خواهد شد .
به هر روی آنچه که از وضعیت کنونی جامعه بر می آید این است که با وجود روند روز افزون بیکاری ، تعطیلی کارخانجات و بنگاههای اقتصادی و همچنین خیل عظیمی از کارگران و کارکنانی که روز به روز از کار خود بیکار می شوند در سال های آتی بدلیل شرایط محیطی و محاطی روزهای سختی برای اقتصاد ایران در پیش خواهد بود و باید دید سرانجام این تنش ها و وضعیت اقتصادی و اوج گیری سیر صعودی تورم و بیکاری به کجا خواهد انجامید و چه تحولاتی را در جامعه ما در پی خواهد داشت؟