در حالیکه چهل و هفت کشور که عمدتا کشورهای امریکایی و اروپایی هستند گفتند که به تحریمهای علیه تسلیحاتی ایران ادامه خواهند داد روز گدشته رزماری دیکارلو، معاون سیاسی دبیرکل سازمان ملل در نامهای خطاب به نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران خاتمه مقررات تحریم تسلیحاتی و خروج افراد و نهادهای ایرانی از فهرست شورای امنیت را تایید کرده است.
دبیرخانه شورای امنیت سازمان ملل نیز از پایان تحریم تسلیحاتی ایران خبر داده است و با ارسال یادداشتی به کشورهای عضو سازمان ملل متحد، پایان رسمی مقررات بندهای ۳، ۴ و ۶ ضمیمه ب قطعنامه ۲۲۳۱ علیه ایران را که حاکی از پایان تحریم تسلیحاتی ایران است، اعلام کرده و به اطلاع کشورها رسانده است.این بند و این رفع محدودیت، یکی از بندهای برجام است که در دهه گذشته در دولت روحانی، تیم محمدجواد ظریف آن را در برجام گنجانده بودند.
گرچه در روزهای اخیر این تیم ابراهیم رئیسی است که همچون دیگر اقدامات، این را هم به دولت خود منتسب میکند و آن را بخشی از دستاوردهای مقاومت در مقابل غرب عنوان میکند و بیآنکه نامی از تیمی که این بند را در برجام گنجانده ببرند، در روزهای اخیر بارها از رفع اتوماتیک و خودکار محدودیتهای هستهای ایران صحبت میکنند.
بر اسلس یادداشتی که توسط دبیرخانه شورای امنیت سازمان ملل به کشورهای عضو سازمان ملل متحد، ارسال شده، پایان رسمی تحریمها شامل آزمایشهای موشکی، محدودیت صادرات و واردات اقلام موشکی به ایران و همچنین تحریمهای مربوط به توقیف اموال و ارائه خدمات مالی به افراد و نهادهای ایرانی تحت تحریم شورای امنیت اعلام شده را پس از هشت سال به اطلاع کشورها رسیده است.
به گفته تحلیلگران لغو محدودیتهای تسلیحاتی در حالی صورت میگیرد که طی سالهای اخیر، تلاشهای سیاسی و حقوقی گستردهای از سوی آمریکا و کشورهای غربی برای اتهام زنی و اجماع سازی در جامعه جهانی به منظور بسترسازی برای تداوم این تحریمها صورت پذیرفته است. جمهوری اسلامی ایران اعتقاد دارد که این محدودیتها نهایتا با ناکامی سیاسی و حقوقی کشورهای غربی در بازگرداندن قطعنامههای قبلی شورای امنیت، به صورت رسمی خاتمه یافت.گفته شده است تغییرات مذکور در وب سایت سازمان ملل و فهرست یکپارچه تحریمهای سازمان ملل نیز اعمال شده است.
سایر تحریمهای بین المللی شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی در خصوص تسلیحات، پیشتر در روز اجرای برجام و متعاقباً محدودیت مربوط به تسلیحات متعارف و سبک وفق قطعنامههای شورای امنیت در اکتبر سال ۲۰۲۰ خاتمه یافته بود.
این وضعیت که دستاورد قطعی برجام است، احتمالا به زودی به موضوع جدیدی برای اظهارات خامنهای و دیگر مخالفان رابطه با غرب تبدیل خواهد شد تا با ذکر اظهارات دروغین این اقدامات را بخشی از شکست جامعه جهانی و غرب برای تسلیم کردن ایران عنوان کنند.
برخی اخبار و گزارشها حاکی از این است که به رغم نهایی شدن خاتمه این محدودیتها، روز گذشته کشورهای غربی در تلاشی رسانهای و با صدور بیانیه گروه محدودی از کشورهای همسو تلاش کردهاند در نهایی شدن فرآیند مذکور تشکیک کند. اما به نظر میرسد که نهایتا صدور یادداشت رسمی سازمان ملل، خاتمه محدودیتهای مذکور را تایید کرده است.
دولت جمهوری اسلامی نیز در بیانیهای رسمی اعلام کرده است ادعای آمریکا و کشورهای اروپایی برای تداوم این محدودیتها در ظرفیت ملی به رغم خاتمه محدودیتهای بین المللی را ناقض ماده ۲۵ منشور ملل متحد میداند.
با این حال، ناظران بین المللی با توجه جنس روابط و همکاریهای نظامی دولت ایران، تداوم این محدودیتها در ظرفیت ملی کشورهای غربی را اقدامی صرفا نمادین تلقی میکنند.
جمهوری اسلامی پایان تحریم تسلیحاتی را موفقیتی برای خود تلقی میکند. گرچه برخی تحلیلگران، پایان تحریم تسلیحاتی را زمینهای برای تشدید تنشها از جانب جمهوری اسلامی تلقی میکنند.
و برخی تحلیلگران معتقدند که این رفع محدودیت تنها روی کاغذ است و فعلا عملیاتی نخواهد شد، اما با توجه به شرایط بحرانی در غزه، برخی بعید نمیدانند که جمهوری اسلامی از این ظرفیت برای ارسال قانونی سلاح استفاده کند. علاوه براین چون قرار بود در چنین موقعیتی جمهوری اسلامی نیز پروتگل الحاقی را در مجلس مصوب کند که نکرده است عملا اروپا فشار بیشتری را ممکن است علیه جمهوری اسلامی صادر کند و حتی مکانیزم ماشه را عملیاتی کند.
چالش های حقوقی پایان تحریم تسلیحاتی ایران
مطالب مرتبط
