محمد خاتمی رییس جمهور سابق با انتشار یک متن تحقیقی با عنوان حجاب، واقعیت ها و راهکارها، که محصول کار گروهی عده ای از افراد صاحب نظر میباشد اعمال سیاست حجاب اجباری را مورد نقد قرار داده و گفته بحث و گفتگو در این باره میتواند مقدمه ای در مورد بنیادهای نظم سیاسی و روش حکمرانی جمهوری اسلامی و گشودن باب گفت و گو در باب بنیادهای نظم اجتماعی، و مشروعیت سیاسی باشد.
به گفته وی حجاب اگرچه نقطه آغاز اعتراضات سال گذشته بود اما مسألهای است که ریشهیابی آن نشان از قدمت این موضوع و شکاف میان حکومت و جامعه و به بیانی دیگر تأخر در شیوههای حکمرانی نسبت به تحولات اجتماعی را نمایان میکند.
وی گفته میتوان در باب ملاکهائی که حکمرانی را خوب یا بد میکند به توافق رسید. و اینکه با این ملاکها توان شناخت درست مسائل و تدبیر لازم برای جلوگیری از تبدیل آنها به بحرانها را پیدا کرد و درباره جمهوریاسلامی به داوری نشست. وی افزود امر حجاب زنان دست کم در این زمان مسأله ایست که نحوه برخورد رسمی با آن در تبدیل مسأله به بحران نقش داشته و دارد.
وی گفته درستترین و موثرترین راه، برای حل مساله مدد گرفتن از نخبگان دلسوز و مجموعههای علمی و تخصصی جامعه بجای اتخاذ رویکردهای تنگنظرانه و اتخاذ روشهای براندازانه و خودبراندازانه و رفتارهای مخرب است.
وی افزوده تحقبقی که نتیجه کار کارشناسان حوزه های مختلف است نشان میدهد که باورها و رفتارهای دینی که با صورتها و شکلهای متنوع در تجربه زیسته متدینان جامعه ایران امروز بروز و ظهور مییابد، و بخشی از واقعیت انکار ناپذیر جامعه ما است؛ وی افزوده که آنچه مناقشه برانگیز است بهرهگیری از اجبار حکومتی در پوشاندن لباسی تنگ بر پیکر واقعیّت اجتماعی متکثر است. وی میگوید گونههای شکافهای نسلی، طبقاتی، مذهبی، قومی، جنسیتی و سلیقهای که در هیچ گفتمان یکدست کننده نمیگنجد وجود دارد. اتکاء به ابزار اجبار قانونی و انواع روشهائی که یکدستی را در عرصه عمومی تضمین کند به گواهی آزمودن پیاپی آزمودهها موفقیتی نداشته است بلکه به اعتراض، حرکتها و رفتارهای معطوف به مخالفت نمادین در سطح گسترده انجامیده است وی تاکید کرد اعتراض به اجباری بودن حجاب شرعی نمودی از امری بنیادیتر در رابطه حکومت دولت و جامعه در ساحتهای متفاوت زندگی اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی است. وی ابراز امیدواری کرده که صاحب نظران سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی گام برداشته و با جامعه سخن بگویند. تا در فرایند بحرانی که همه طبقات و بخشهای جامعه را تحت فشار قرار داده است با تلاش جمعی و اقدام ملی مهار و رفع یا از شدت آن کاسته شود.
هر چند پژوهش مزبور سعی کرده با زبان اکادمیک به ریشه تحلیلی نظم اجتماعی و سیاسی کنونی بپردازد ولی عملا همه راهکارهایی که مطرح کرده منوط به پذیرش حکومت است و بدو ن ان هیچ راه خروجی را نتوانسته بیان کند که انهم نیازمند به دست گرفتن قدرت توسط مخالفان ویا تغییر رای و نظر خامنه ای میباشد که بعید به نظر میرسد وی حاضر به انجام چنین کاری باشد.
محمد خاتمی، نقد سیاست حجاب اجباری و گشایش بحث بازبینی معیارهای حکمرانی و مشروعیت سیاسی
مطالب مرتبط
