تداوم ابهام و مجادلات در مناقشه‌ی آب هیرمند

در ادامه‌ی مناقشات درباره‌ی آب هیرمند، که دولت افغانستان به بهانه کمبود آب در افغانستان مانع از ورود آن به ایران شده است، پیرمحمدملازهی، کارشناس مسائل افغانستان مشکلات آبی میان ایران و افغانستان را به واگذاری بخشی از سیستان به افغانستان مرتبط دانست و گفت وقتی بخشی از سیستان به افغانستان واگذار شد، مشکلات آبی مربوط به هیرمند هم مطرح شد.
وی همچنین با اشاره به اینکه مشکلات بین ایران و افغانستان با روی کار آمدن طالبان شدت گرفته است، گفت طلبان مسلمانان دیگر را به رسمیت نمی‌شناسند و آنها را مسلمانان منحرف‌شده می‌‌دانند. وی همچنین گفت طالبان تنها خلافت و امارت اسلامی را به رسمیت می‌شناسد و سایر شیوه‌های حکومتی را نامناسب می‌داند.
این کارشناس سیستانی همچنین با بیان این موضوع که طالب به لحاظ ایدئولوژیک و قومی انحصار‌طلب است، گفت پشتون‌ها که در حال حاضر قدرت را به دست گرفته‌اند حاضر نیستند قوم‌های دیگر را در قدرت شریک کنند. وی همچنین گفت آنها حتی زبان فارسی را هم تحت فشار قرار داده‌اند.
وی اظهار داشت با وجودی که قرارداد شفیق-هویدا در سال ۱۳۵۱ بخشی از مشکلات ایجاد شده ناشی از جدایی سیستان از ایران و بروز مساله‌ی هیرمند را برطرف کرد، اما این قرارداد هم به دلیل شرایط افغانستان اجرا نشد و هیچوقت در مجلس افغانستان تصویب نشد.
وی راه حل این مشکل را هوشیاری ایرانیان دانست و همانگونه که بسیاری از کارشناسان تاکنون گفته ان تاکید کرد راه حل این مشکل این است که ایران ابتکار عمل به خارج دهد و با تامین انرژی برای طالبان از آنها امتیاز گیری کن. وی گفت بخش‌های زیادی از افغانستان هنوز از چوب به عنوان سوخت استفاده می‌کند که ایران باید آن‌ها را از طریق اقتصادی وابسته کند. وی افزود ایران اهرم‌های زیادی در مقابل افغانستان دارد از جمله آوارگان افغانستانی که استفاده نادرستی از آنها می‌شود.
جمهوری اسلامی با قلدری و بدون استفاده از عناصر لازم برای گفتگو و مذاکره‌ی دقیق و دیپلماتیک در تلاش است تا با اصرار بر اینکه سیستان ایران جزو حوزه‌ی آبریز هیرمند است، سیستان را مجبور به پرداخت حق‌آبه‌ی ایران کند.
این در حالی است که بخش اصلی مسیر هیرمند در خاک افغانستان است و این رودخانه از کوه‌های افغانستان سرچشمه می‌گیرد و همچنان که ایران مانع از ورود زاب به عراق شده است و همچنین با ساخت سد حوضه‌های آبی عراق را تحت تاثیر قرار داده است، افغانستان هم می‌توان این کار را بکند. مدت‌هاست که کارشناسان و تحلیلگران راه حل این موضوع را مذاکره و ایجاد توافق همراه با دادن امتیازات به افغانستان دانسته‌اند که دولت ایران تلاش زیادی برای اجرای آن انجام نمی‌دهد.