چالشها پیرامون برنامه هستهای ایران همچنان ادامه دارد و در حالیکه روز گذشته وزیر اقتصاد خبر از سفر پادشاه عمان به ایران داده که خبرگزاریهای دولتی مدعی شدند وی با خود پیام مهم امریکا برای احیا مذاکرات هسته ای را به همراه دارد که از ماه اگوست سال گذشته متوقف شده است که البته هنوز هیچ منبع خارچی ان را تایید نکرده است. انچه که مهم است این است که به نظر میرسد ایران متوجه شده محاسباتش در مورد زمستان سرد اروپا کاملا غلط بوده و لذا در اخرین تحول مرندی که مترجم و مشاور رسانه ای گروه مذاکراتی بود هفته گذشته گفت ایران اماده پذیرش اخرین توافقی است که توسط جوزف پورل رییس کمیسیون سیاست خارجی اتحادیه اروپا در ماه اگوست سال پیش به ایران ارایه شده بود و ایران در اخرین لحظه به بهانه نداشتن تضمین حاضر به پذیرش ان نشد. در این میان به گزارش وال استریت جورنال کشورهای اروپایی بر فشارهای خود بر دولت آمریکا برای رسیدن به یک راه حل دیپلماتیک افزودهاند.انها امیدوارند که با وجود بنبست پدیدآمده در مذاکرات احیای برجام، دولت جو بایدن با در پیش گرفتن یک دیپلماسی بتواند از شکلگیری یک بحران هستهای جلوگیری کند .مقامات اروپایی میگویند زمان برای رسیدگی دیپلماتیک به برنامه هستهای ایران، رو به اتمام است، اما آنها نگران هستند که کاخ سفید این موضوع را به بعد از انتخابات ۲۰۲۴ موکول کرده باشد ، وامریکا هیچ ابتکار جدیدی که بتواند منجر به گفتوگو شود، ارائه نکرده است. و لذا هر گونه تلاش جدیدی برای جلوگیری از پیشرفتهای هستهای ایران ممکن است نتواند تهران را از دستیابی به سلاح در نهایت بازدارد. هر چند دولت بایدن میگوید واشنگتن همچنان طرفدار یک راهحل دیپلماتیک برای چالش هستهای ایران است.
اما مقامات اروپایی را نگران کرده که کاخ سفید ممکن است تصمیم گرفته باشد موضوع هستهای ایران را برای باقی دوره اول ریاستجمهوری بایدن کنار بگذارد، مشروط بر اینکه ایران قاطعانه به سلاح هستهای نزدیکتر نشود. اما مقامات آمریکایی اصرار دارند که اینطور نیست.
اما در چنین وضعیتی مسالهی کاهش نظارت بر تاسیسات هستهای ایران یکی از جدیتر ین چالشها در ماههای اخیر بوده است که همچنان ادامه دارد و همچنان واکنشهایی را به دنبال دارد. آژانس بینالمللی انرژی اتمی در تازهترین گزارش خود که خبر گزاری بلومبرگ مدعی دسترسی به متن ان شده به کاهش دهدرصدی نظارتها بر تاسیسات هستهای ایران در سال ۲۰۲۲ اشاره کرده و آن را نگرانکننده خوانده است.
آژانس در گزارش خود تصریح کرده است که افت نظارتهای آژانس، به خاطر اقدام ایران در برچیدن دوربینها و ابزارهای پایشی این نهاد بوده است. بر اساس آمارهایی که آژانس اتمی اعلام کرده است است، در سال ۲۰۲۲ و بعد از خودداری ایران از اجرای توافقات نظارتی معینشده در برجام تعداد بررسیهای انجامشده در این کشور کاهش یافته است.
رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در سندی که به تازگی منتشر کرده تاکید کرده است که بازرسهای آژانس به شدت تحت تاثیر تصمیم ایران در محدودسازی دسترسی آژانس به سایتها قرار گرفتهاند. این گزارش با دسترسی محدود در هفته جاری بین دیپلماتها توزیع شده است.
به نظر میرسد که پروندهی هستهای ایران و شرایط ناشی از آن برای ایرانیان، به یک مسالهی بنبست چه در سطح داخلی و چه در سطح بینالمللی تبدیل شده است.
نه امکان توقف برنامهی هستهای برای حکومت ایران وجود دارد و نه اینکه جامعهی جهانی تصمیم دارد که با برنامهی هستهای ایران کنار بیاید، که میتواند به اقدام اروپاییها برای اعاده تحریم های سازمان ملل بر روی ایران شود و در همان حال جمهوری اسلامی ایران هم در سالهای اخیر حاضر نشده است که با درک شرایط جدید و با انعطاف بیشتر با توافق و گفتگو، به معنی مبادلهی امتیازات، راهی برای خروج از این بنبست بیابد. علاوه براین انتخاب تیم کارشناسی و مذاکراتی در دولت رییسی فاقد ابتکار عمل بوده ورییس تیم مذاکراتی یعنی علی باقری خود جزو دشمنان احیا برجام بوده است که همین به قفل شدن و عدم موفقیت مذاکرات منجر شد. به نظر میرسد در سالهای اخیر بخشهایی از جمهوری اسلامی و بویژه نهادنظامی سپاه چندان تمایلی به حل مسالهی هسته ای وجود ندارد زیرا هم انتفاع مالی و اقتصادی برای انها دارد و هم اینکه ان را ابزاری یرای حفط قدرت سیاسی خود قرار داده اند چون همواره موضوعی برای شعله ور کردن اختلافات با دولتهای غربی در دست دارند و ان را به صورت یک بحران حلنشدنی سیاست جمهوری اسلامی پذیرفتهاند و تمام تلاشها انها در راستای عادی جلوه دادن و کنار آمدن با آن است، نه حل و رفع آن. و لذا سفر پادشاه عمان هم منجر به نتیجه مهمی در مذاکرات احیا برجام نخواهد شد.
سفر پادشاه عمان به ایران و ادامه وضعیت بحرانی توافق ایران با غرب در برنامه هستهای
مطالب مرتبط
